Download programmagids editie 05 Pers: NRC / Trouw 15:00 / Korzo / Pa pa pa - Vrouw vrouw vrouw / Twee verhalen | Productie: De Helling | gebaseerd op verhalen van Han Shaogong | Klaas de Vries – muziek & libretto | Han Shaogong – tekst (vertaling Mark Leenhouts) | Ad de Bont – regie | Gerrie de Vries – mezzosopraan Wiebe-Pier Cnossen – bariton | Tatiana Koleva – slagwerk | Jorge Isaac – blokfluiten Michiel Weidner – cymbalom 17:00 / DCR / Studio Loos / Studio LOOS | Tom Johnson: SEPTET - wereldpremière / en wereldpremières van Jan Trütszchler von Falkenstein en Anne Laberge / Internet Project strarring Tom Johnseon. 20:15 / Dr. Anton Philipszaal / Residentie Orkest / Verboregen Parels / Dirigent: Reinbert de Leeuw | klarinet: Michael Collins / Stravinsky - Symphonies pour d’instruments à vents / Turnage - Riffs and Refrains voor klarinet en orkest (Nederlandse première) / Jeths - Ombre Cinesi / Messiaen - L' Ascension 23:00 / Theater aan het Spui / Big Band van het Koninkljk Conservatorium / Dirigent: John Ruocco / Nieuw Werk van componisten van de Jazz afdeling van het Koninklijk Conservatorium 00:30 / Paard van Troje / Pole met Tied and Tickled Trio
WERELDPREMIÈRE 15:00 / Korzo / Pa pa pa - Vrouw vrouw vrouw / Twee verhalen | Productie: De Helling | gebaseerd op verhalen van Han Shaogong | Klaas de Vries – muziek & libretto | Han Shaogong – tekst (vertaling Mark Leenhouts) | Ad de Bont – regie | Gerrie de Vries – mezzosopraan Wiebe-Pier Cnossen – bariton | Tatiana Koleva – slagwerk | Jorge Isaac – blokfluiten Michiel Weidner – cymbalom Klaas de Vries – muziek & libretto Han Shaogong – tekst (vertaling Mark Leenhouts) Ad de Bont – regie Gerrie de Vries – mezzosopraaN Wiebe-Pier Cnossen – bariton Tatiana Koleva – slagwerK Jorge Isaac – blokfluiten Michiel Weidner – cymbalom Dag in de Branding 05 wordt geopend door het Haagse muziektheatergezelschap De Helling met de productie Pa pa pa, vrouw vrouw vrouw (Twee Verhalen): een nieuwe muziektheater- In Pa pa pa stappen we in op het punt dat de gemeenschap Hanenkopdorp ernstig in verval raakt en haar ondergang tegemoet gaat. Een plotseling rijsttekort kan alleen worden opgelost door een menselijk offer aan de plaatselijke rijstgod. Een misvormde en weerloze man die van de dorpelingen de bijnaam 'Misbaksel' heeft gekregen, wordt aangewezen als potentieel offer. Ondanks deze bewuste keuze van de dorpelingen voor Misbaksel, worden zij in de aanloop naar het offer toch getergd door twijfel en angst. Men blijft zijn offer en op handen zijnde dood uitstellen. Misbaksel gedraagt zich ondertussen nog vreemder dan gebruikelijk en plotseling blijken er steeds meer verbanden te bestaan tussen de vreemde gebeurtenissen in het dorp en Misbaksels gedrag. Is er iets bijzonders met Misbaksel aan de hand? In Vrouw vrouw vrouw reist de verteller af naar zijn geboortestreek voor de begrafenis van zijn oude tante Yao. Aangekomen in zijn geboortestreek hoort hij na al die jaren het bizarre levensverhaal van de tante die hij al zo lang niet gesproken en gezien heeft. De zichzelf wegcijferende vrouw veranderde na een beroerte langzaam in een onzindelijk huisdier, waarmee zij de spot en de haat van de gemeenschap over zich heen zich heen kreeg. Bespot, geplaagd en getergd kwijnde ze weg in de kooi waarin de inwoners van haar dorp haar hadden gestopt. Tijdens de voorstelling schieten de zangers van tijd tot tijd in de meest uiteenlopende rollen en benaderen zij de novellen vanuit de meest onverwachte invalshoeken. Hierbij maken zij slechts gebruik van een enkel gebaar en een snelle, soms karikaturale afwisseling van verschillende zangstijlen, waarmee zij elkaar tevens proberen de loef af te steken. De musici antwoorden op de vragen van de zangers met muziek: zij blaffen, grommen, blaten, miauwen, balken en praten. Deze twee novellen uit 1986 van de Chinese schrijver Han Shaogong staan aan de basis van de voorstelling. In deze verhalen vraagt Han Shaogong zich af in hoeverre het individu en de ratio overeind blijft tegenover de massa en de massahysterie? Door in zijn verhalen traditie, mythe, bijgeloof en tegelijkertijd moderne westerse invloeden te verwerken, wil Shaogong ook weergeven in welke situatie het huidige China verkeert: in spagaat tussen het gemeenschappelijke verleden en het individuele, rationeel beredeneerde individualisme van de westerse cultuur. "na het eten doe je de afwas. dat is alles."
3 WERELDPREMIÈRES1 7:00 / DCR / Studio Loos / Studio LOOS | Tom Johnson: SEPTET - wereldpremière / en wereldpremières van Jan Trütszchler von Falkenstein en Anne Laberge / Internet Project strarring Tom Johnseon. Tussen de werken door zijn gefilmde interviews met Tom Johnson te zien waarin hij reflecteert op de stukken die worden gespeeld. TON JOHNSON - SEPTET voor 2 fluiten, hobo, klarinet, 2 violen en altvioolc| wereldpremière Tom Johnson is geboren in Colorado in 1939, studeerde muziek op Yale University en compositie bij Morton Feldman. Na 15 jaar New York verhuisde hij naar Parijs, waar hij sinds 1983 woont. Anne La Berge is fluitist en componist. Zij werkt met interactieve computer systemen, microtonaliteit, improvisatie en legt zich ook als uitvoerder voornamelijk toe op de hedendaagse kamermuziek. Anne La Berge komt uit Minnesota (VS) en woont sinds 1989 in Amsterdam. La Berge maakt deel uit van talloze improvisatie en kamermuziek projecten in Europa en de VS. Ze treedt op in diverse concertzalen in concerten met hedendaagse kamermuziek, op internationale symposia rond ‘Art & Science’ en met improvisaties en electronica in broedplaatsen en kraakpanden. Jan Trützschler von Falkenstein komt oorspronkelijk uit München (Duitsland) en woont nu in Den Haag. Hij houdt zich bezig met improvisatie, live electronics, compositie, (geluids)installaties en performances en brengt deze gebieden bij voorkeur bij elkaar, meestal in samenwerking met videokunstenaars.
20:15 / Dr. Anton Philipszaal / Residentie Orkest / Verboregen Parels / Dirigent: Reinbert de Leeuw | klarinet: Michael Collins / Stravinsky - Symphonies pour d’instruments à vents / Turnage - Riffs and Refrains voor klarinet en orkest (Nederlandse première) / Jeths - Ombre Cinesi / Messiaen - L' Ascension Verborgen Parels Stravinsky: Symphonies of wind instruments Ten hemel met Reinbert de LeeuwOnder leiding van Reinbert de Leeuw speelt het Residentie Orkest enkele kleurrijke partituren uit deze en de vorige eeuw. Luisterenswaardige muziek uit een nieuwe tijdperk, dat de romantiek vaarwel zegt. Op het programma twee veteranen: Igor Stravinsky en Olivier Messiaen. In het meditatieve L’Ascension van Messiaen is Jezus’ Hemelvaart bron van inspiratie geweest. De jongere generatie wordt vertegenwoordigd door Mark-Anthony Turnage en Willem Jeths. Turnage verwerkt onder meer jazzelementen in zijn muziek; Jeths tovert met verrassend esprit ongebruikelijke klanken uit de instrumenten van het orkest. IGOR STRAVINSKY, SYMPHONIES OF WIND INSTRUMENTS Stravinsky had Cocteau’s aanmoediging heus niet nodig om de blazers een prominente rol te geven. Zijn baanbrekende ballet Le Sacre du printemps uit 1913 opent met een uitgebreide episode voor blazers alleen. In zijn studietijd had hij zelfs een – verloren gegaan – Chant funèbre voor blazers geschreven ter nagedachtenis aan zijn leraar Rimsky-Korsakov. De dood van een gewaardeerde collega-componist vormde eveneens de aanleiding voor de Symfonieën voor blaasinstrumenten. Kort na het overlijden van Debussy in 1918 schreef Stravinsky als muzikaal eerbetoon een koraal voor blazers dat hij later als slotdeel opnam in de in 1920 voltooide en in 1947 herziene Symfonieën. De titel van de Symfonieën verwijst niet naar de negentiende-eeuwse orkesttraditie. Stravinsky treedt eerder in de voetsporen van Andrea en Giovanni Gabrieli, die de Venetiaanse barok plechtig inluidden met ruimtelijk opgezette ‘symphoniae’ waarin (onder meer) blaasintrumenten samenklinken. Bij Stravinsky ontvouwt zich een sober, haast ascetisch lijnenspel. Korte blokken, waarvan één als refrain fungeert, klinken achter elkaar zonder overgangen. Deze onpersoonlijke en tegelijk aangrijpende muziek klinkt als een star ritueel. WILLEM JETHS, OMBRE CINESI In zijn orkestwerk Ombre Cinesi (Chinese schaduwen) licht Jeths alvast een tipje van de sluier op over een van de sleutelscènes uit de opera. Hij schreef deze korte compositie voor de heropening van de Haarlemse concertzaal De Philharmonie op 14 oktober 2005. De verschillende emotionele staten van keizerin Cixi zijn terug te horen dankzij de kettingstructuur die Willem Jeths zoals vaker gebruikt: het muzikale verloop bestaat uit overzichtelijke en herkenbare blokken die organisch in elkaar overlopen. Als in een Chinese kalligrafie ontvouwen zich de verschillende episodes van de macabere reis, tot de climax waarbij Cixi’s voortdenderende trein frontaal botst tegen de Chinese muur. Na deze lang verwachte ‘Liebestod’ betreedt de keizerin een serene geestenwereld. Haar ziel krijgt als stem de breekbare klanken van de hoge (tenor)trombone en de erhu, een tweesnarige Chinese knieviool. In de opera gaat Jeths meer traditionele instrumenten gebruiken. Na een bezoek aan Shanghai twee jaar geleden raakte hij diep ontroerd door de sfeer, de mensen en de Chinese traditionele cultuur. Ook het uitgebreide slagwerkarsenaal in Ombre Cinesi, van scheidsrechtersfluitjes tot scheurende zijdenstoffen, draagt bij tot de fusie tussen Europese en Aziatische elementen. MARK-ANTHONY TURNAGE, RIFFS AND REFRAINS Tot de jazzy categorie behoort ook Riffs and Refrains voor klarinet en orkest. Turnage schreef dit werk in 2003 voor het Hallé Orchestra uit Manchester en klarinettist Michael Collins. Omdat componist en solist elkaar zo’n dertig jaar kennen, wist Turnage precies welke eisen hij aan de solopartij kon stellen. Riffs and Refrains valt uiteen in twee contrasterende delen. Het eerste deel is grillig en swingend, het tweede lyrisch en rustgevend. Vanuit deze tegenstelling meende de recensent van dagblad The Guardian de titel als volgt te kunnen verklaren: de korte, herhaalde loopjes (riffs) van het openingsdeel maken in het tweede deel plaats voor refreinen die een haast pastorale sfeer oproepen. Hoe het ook zij, Turnage maakt dankbaar gebruik van de veelzijdigheid van de klarinet, met name van het uitgesproken verschil in klankkleur tussen het lage, het middelste en het hoge register. OLIVIER MESSIAEN, L’ASCENSION In het majestueuze eerste deel is een hoofdrol weggelegd voor de eerste trompet en de andere koperblazers. Messiaen refereert naar een hoofdstuk uit het Johannes-evangelie waarin Jezus zich vlak voor zijn gevangenneming tot zijn Vader richt: ‘Vader, de ure is gekomen; verheerlijk uw Zoon, opdat uw Zoon U verheerlijke’ (Johannes 17:1). Het vredige tweede deel berust op een kronkelend thema dat door de houtblazers unisono gespeeld wordt. Volgens het opschrift uit de Hemelvaart-mis zijn de gelovigen nu aan het woord: ‘O God, wij smeken u … zorg ervoor dat we met de geest in de hemel mogen verblijven.’ Pas in het derde deel komen alle instrumentengroepen prominent aan bod. Messiaen verwijst naar twee verzen uit Psalm 46 (47): ‘God is opgevaren onder bazuingeschal … Volkeren, klap in de handen, juicht God toe met jubelgeroep.’ Dit vrolijke scherzo roept associaties op met de muzikale taal van Ravel. Het vierde deel, voor strijkers alleen, draagt als aanduiding ‘extreem lamgzaam, ontroerd en plechtig’. Strijkers in solistisch verband beelden Christus’ reis naar de hemel uit met een uitgerekte stijgende lijn. De tijd lijkt stil te staan en de harmonie blijft beperkt tot enkele akkoorden. Het opschrift is een directe voortzetting van het eerste deel: ‘Vader, Ik heb uw naam geopenbaard aan de mensen … En Ik ben niet meer in de wereld, maar zij zijn in de wereld, en Ik kom tot U’ (Johannes 17: 6, 11). Michel Khalifa Reinbert de Leeuw is in de hedendaagse muziekwereld een alom bekende en gerespecteerde verschijning. Hij werd geboren in Amsterdam en studeerde piano en muziektheorie aan het Amsterdamse Conservatorium. Vervolgens studeerde hij compositie bij Kees van Baaren aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Klarinettist Michael Collins beschikt over een verbluffende virtuositeit en een innemende muzikaliteit. Als 16-jarige deed hij van zich spreken na het winnen van de BBC Young Musician of the Year Competition. Op 22-jarige leeftijd maakte hij zijn debuut in Carnegie Hall, New York. Nadien soleerde hij bij de orkesten van Philadelphia, Detroit, Helsinki, Sydney, Wenen, Leipzig, Birmingham, bij het Orchestre Philharmonique de Radio France, BBC Symphony en andere grote symfonieorkesten onder leiding van Simon Rattle, Charles Dutoit, Esa-Pekka Salonen, Neville Marriner en Trevor Pinnock. In het seizoen 2005-2006 trad hij aan bij Stockholm Sinfonietta, Gewandhausorchester Leipzig, Philharmonia Orchestra, London Sinfonietta, Helsinki Philharmonic en maakte hij een tournee met het BBC Scottish Symphony Orchestra naar Zuid-Amerika.
23:00 / Theater aan het Spui / Big Band van het Koninkljk Conservatorium / Dirigent: John Ruocco / Nieuw Werk van componisten van de Jazz afdeling van het Koninklijk Conservatorium De Big Band van het Koninklijk Conservatorium speelt nieuwe werken van studenten en ex-studenten. Sommige stukken zijn gebaseerd op jazz standards waaraan een bijzondere wending wordt gegeven. Andere stukken zijn composities van de studenten zelf. Alle stukken zijn verfrissend en klinken inventief omdat de jonge componisten en arrangeurs zijn afgeweken van de gebaande paden.
00:30 / Paard van Troje / Pole met Tied and Tickled Trio WERK VAN: Walter Wolff - All blues | Eva Folch - Butterfly | Rodrigo Parejo - Naima Guillaume Marcenac - I start to smile again | Kees Kamphuis - Zeg eens ATied & Tickled Trio (D) – jazzy electronic dub Crack Whore Society feat. Marco Haas (T. Raumschmiere) (D) - noiserock Tied & Tickled Trio - Muzikale gedaanteverwisselingen en glockenspiel Ondanks de suggestie die wordt gewekt hebben we hier niet te maken met een trio maar met een quintet, soms zelf aangevuld tot compleet orkest. De basis van deze band wordt gevormd door de broers Micha en Markus Acher, afkomstig uit de gelederen van o.a. The Notwist, 13 & God en Lali Puna. Het Tied & Tickled Trio, één van de langstlopende nevenactiviteiten van de beide Achers, kruist instrumentale jazz met electronica, dub en postrock. Electronische postjazz is misschien wel de meest adequate omschrijving van het geluid van dit collectief. Aan muzikale afwisseling dan ook geen enkel gebrek, soms lijken de overgangen zelfs op muzikale gedaanteverwisselingen. Het ene moment overheerst de jazz met piepende saxofoonsolo’s, het andere moment neemt een space-achtige groove het voortouw en overheerst de electronica. In september verschijnt hun zevende album ‘Aelita’ (op het Berlijnse Morr Music). De basis van dit album bestaat uit repeterende stukjes glockenspiel, afgewisseld met dubbeats en flarden bas. Veelzijdig is het Tied & Tickled Trio in elk geval altijd! CRACK WHORE SOCIETY (ft. T. Raumschmiere on drums) |