In Korzo zie je een dubbelprogramma met Sketch351 en de dromerige maar verontrustende experimentele pop van Show Pony.
I May Fall into the Sound
Avant-pop. Zo omschrijft de Amerikaans-Nederlandse contrabassist, zangeres en producer Laura Nygren de muziek die ze maakt onder haar alias Show Pony. Denk: een melodisch rijk, ritmisch energiek en elektronisch iriserend amalgaam waarin zich, voor wie dat wil, invloeden van Björk, Radiohead en Kate Bush laten herkennen.
Toch is Show Pony voor Nygren niet zozeer een stilistisch laboratorium als wel een plek voor nieuwe samenwerkingen. Zo maakte ze haar EP (eveneens getiteld Show Pony, 2021) samen met de Australische producer Allison Wright, alias No Compliments. I May Fall into the Sound is het resultaat van een hechte samenwerking met audiovisueel kunstenaar Tatiana Rosa en scenograaf Nina Kay. Tijdens Dag in de Branding brengt Show Pony een speciale duoversie van het project, met Jacob Maskell Key op drums.
I May Fall into the Sound is de uitkomst van een artistiek onderzoek dat Nygren in 2023 opzette met een werkbeurs van Stichting Rizoom. Centrale vraag: hoe kunnen ecologische processen als inspiratiebron dienen voor nieuwe muziek. Concreet uitgangspunt was Massancummock, ook wel Faulkner Island, dat vlak voor de kust van haar geboorteplaats Guilford (Connecticut, VS) ligt. Het eiland wordt bedreigd door klimaatverandering en zal door de stijgende zeespiegel in de toekomst verdwijnen.
“Aanvankelijk wilden we dit sluipende proces ervaarbaar maken door data over veranderende kustlijnen te vertalen naar geluid en beeld”, vertelt Nygren begin maart via een videoverbinding. “Maar uiteindelijk bleek die aanpak artistiek gezien toch niet helemaal bevredigend. De resultaten van het werken met data bleken behoorlijk generiek en inwisselbaar, terwijl we juist iets wilden zeggen over hoe uniek en bijzonder deze plek is.”
En dus besloten Nygren en Rosa het over een andere boeg te gooien. Praktisch probleem: omdat er op Massancummock twee beschermde vogelsoorten leven, bleek het eiland zelf niet toegankelijk. Maar de stadsarchieven van Guilford boden uitkomst. Nygren: “We vonden er een schat aan foto’s en historisch materiaal, en ik ontdekte dat er in mijn geboorteplaats een ware drone-koorts heerst.” De vogelvluchtbeelden van de kustlijn en Faulkner Island bleken goud voor de 3D-animaties van scenograaf Nina Kay.
Gaandeweg groeide er zo een meer verhalende, persoonlijke laag in het project, zegt Nygren: “Enerzijds gaat I May Fall into the Sound nog steeds over de ecologische kwetsbaarheid van de mens in de context van de klimaatcrisis. Anderzijds raakt het ook aan persoonlijke thema’s als thuis, vergankelijkheid en sterfelijkheid, met het beeld van een verdwijnend eiland als metafoor.”
Glisten
Tijdens dit concert presenteert Show Pony eveneens een tien minuten durende preview van een nieuw project: Glisten, een verwijzing naar de glinstering van ijs en sneeuw, waarin ook het woord luisteren verstopt zit.
De eerste ideeën voor dit project gaan terug tot de zomer van 2019, toen Nygren een maand op IJsland verbleef. De landschappen daar maakten grote indruk op haar en waren een grote inspiratiebron voor haar EP.
Met steun van het Fonds Podiumkunsten duikt Nygren met Glisten in de IJslandse natuur, nu specifiek in de materialiteit van sneeuw en ijs. Met field recordings, nieuwe vocale technieken en elektronica puurt ze muziek uit geluiden van smelten en sijpelen. Hoe kunnen vluchtige materialen als sneeuw en ijs collectieve veerkracht uitdrukken? Hoe kan kunst ecologische vernietiging weerstaan en politieke apathie bestrijden? Het uiteindelijke doel is een groot koorwerk, laat Nygren weten. In Korzo presenteert ze een eerste schets: een solostuk met elektronica.
Laura Nygren (Show Pony), concept, zang, contrabas, elektronica
Tatiana Rosa, concept, visuals
Nina Kay, 3D-animaties, scenografie
Jacob Maskell Key, drums
Sketch 351 – Refluxus IV: Symphonie Fantasteeth.
Zo’n twee jaar geleden vonden de leden van Sketch351, ensemble-in-residence bij Dag in de Branding, zichzelf terug in een artistieke impasse. Zoals het spreekwoord wil bleek de nacht ook hier het donkerst vlak voor de dageraad. Middenin wat ze inmiddels zelf hun “kafkaëske identiteitscrisis” noemen, stuitten zij op George Maciunas’ beroemde Fluxus Manifesto (1963), een tekst die van onschatbare waarde voor hun ontwikkeling zou blijken.
Hoewel meer dan zestig jaar oud, voelde het Fluxus Manifesto voor de Sketch-leden onverminderd actueel, zo laat pianist Inês Lopes weten via email: “Maciunas’ oproep om de wereld te ontdoen van burgerlijke, intellectualistische en gecommercialiseerde kunst resoneerde sterk bij ons, net als de radicale eenvoud van de Fluxus-esthetiek. De rauwheid en directheid. Het idee van het willekeurige. Dingen doen omwille van het doen zelf. Dat vonden we erg inspirerend.”
Van het een kwam het ander: gedurende hun tweejarige residentie bij Dag in de Branding werd Fluxus zowel inspiratiebron als werkwijze, zegt Lopes: “Het stelde ons in staat een nieuwe artistieke speelruimte te creëren, waarin geen idee te vreemd is om uit te proberen. De artistieke vrijheid die we daarbij vanuit het festival ervoeren, is van onschatbare waarde geweest.”
Wat ook hielp was de nauwe samenwerking met violist Heleen Hulst die Sketch351 tijdens de residentie coachte: “Vanaf dag één heeft Heleen onvoorwaardelijk achter ons gestaan. Ze gaf ons de moed om zelfs onze meest absurde ideeën te verkennen en heeft ons bovendien in contact gebracht met acteur en regisseur Titus Muizelaar. Hoewel we Titus nog maar een jaar kennen, is onze band heel hecht geworden.”
Het afgelopen jaar realiseerde Sketch met Muizelaar een viertal projecten tijdens Dag in de Branding. Wie in juni vorig jaar de 73e editie bijwoonde, kon in de foyer van Theater aan het Spui getuige zijn van Refluxus I: “een soort introductie van onszelf”, aldus Lopes, “maar dan verpakt als satirisch commentaar op de manier waarop ensembles zich doorgaans presenteren aan programmeurs en publiek.”
Refluxus II kreeg tijdens editie 74 de vorm van een onverwachte pop-upperformance tijdens een busrit, met de buschauffeur als medeperformer en een verrassingsloterij die een gelukkige medereiziger met een geweldige prijs naar huis liet gaan. Refluxus III, met als spitsvondige ondertitel ‘Egg-citing’, bleek afgelopen februari een voorstelling over eieren en ladders rond prangende onderzoeksvragen als: kun je ladders eten? En: moet je eieren willen beklimmen?
Voor het sluitstuk van hun residentie (werktitel: Refluxus IV) kiest Sketch351 voor een meer klassieke setting: een concertzaal met een duidelijke scheiding tussen podium en publiek. Lopes: “Zoals altijd willen we op voorhand zo min mogelijk over de voorstelling kwijt, maar laten we zeggen dat we ons dit keer nadrukkelijk hebben laten inspireren door traditionele vormen uit de klassieke muziekpraktijk, zoals de symfonie. Misschien presenteren we wel een meer ingetogen versie van het ensemble.”
Het belooft opnieuw een onzinig, ongebrijpelijk circus te worden, van een ensemble vastbesloten is geen doel te volgen.
Teresa Costa, fluit
Daniel Martins, trombone
Alice Andreani, cello
Inês Lopes, piano
Gonçalo Martins, slagwerk